Lestvica

Lestvica je postupni niz tonova koji su poredjani od najnižeg do najvišeg tona. Lestvice predstavljaju neku vrstu muzičke azbuke. Kao što azbuka I abeceda sadrže slova koja koristimo kako bi formirali reči, rečenice Itd. tako I lestvice sadrže tonove koje muzičari koriste za komponovanje, improvizovanju isl. I isto kao što u jeziku ne moramo koristiti slova onim redom kojim se javljaju u azbuci, ni u muzici ne moramo koristiti tonove onim redom kojim se javljaju u lestvici.

Svaki ton lestvice predstavlja neki od njenih  stupnjeva. Stupanj je dakle mesto tona u lestvici I obeležava se rimskim brojevima. U ovom tekstu ćemo se upoznati sa durskom lestvicmom. Ona ima sedam različitih stupnjeva i poredjani su po redu od prvog do sedmog, a prvi stupanj kojom lestvica počinje je stupanj kojim se lestvica i završava, ponovljen za oktavu više.

Prvi, četvrti I peti stupanj, zovemo glavnim stupnjevima, I oni imaju posebna imena: prvi stupanj se zove tonika, četvrti subdominanta a peti dominanta.

Lestvice dobijaju imena po I stupnju I vrsti. Pošto imamo dursku lestvicu koja počinje tonom c, naša lestvica će se zvati c dur.

Postoji veliki broj različitih lestvica koje se koriste u muzici, I svaka od njih ima neki svoj prepoznatljivi prizvuk, po kome se melodije komponovane pomoću odredjene vrste lestvice, razlikuju od melodija komponovanih pomoću neke druge vrste lestvice. Ono što svakoj lestvici daje tu prepoznatljivost, jeste specifičan razmak izmedju pojedinih susednih tonova. Razmak izmedju susednih stupnjeva može biti veći I manji. Manji razmak zovemo polustepen, a veći ceo stepen.

Hajde da vidimo kako da prepoznamo koliki je razmak izmedju pojedinih lestvičnih stupnjeva. Ako se izmedju dirki na kojima se dva susedna lestvična stupnja sviraju, ne nalazi dirka, radi se o polu stepenu, ako se izmedju dirki nalazi dirka, onda je u pitanju ceo stepen. Ako obratimo pažnju I proanaliziramo razmake izmedju stupnjeva, zaključićemo da u glavnom imamo celostepeni razmak izmedju stupnjeva osim izmedju 3.i4. stupnja I 7.i 1. stupnja gde se nalazi polustepeni razmak. Upravo ovaj razmak daje durskoj lestvici njen prepoznatljiv zvuk I veoma je bitno da znamo da se polustepeni u durskoj lestvici nalaze izedju III I IV i VII i I stupnja.

Lestvični niz, od 8 tonova koliko ih ima durska lestvica, smo podelili na dva, I dobili dva lestvicna niza od 4 postupno poredjana tona koje zovemo tetrahordi. Dakle imamo dva tetrahorda, gornji I donji..